Ik vind het idee heel sympathiek. Snellaadstations voor elektrische auto’s langs de snelweg. En ik hou ervan als een ondernemer ergens in gelooft en ergens geld in durft te steken. Zeker als het een duurzaam initiatief is. Ik hoop voor ze dat het lukt, maar ik stop er geen geld in. De cijfers geven me gelijk. Ik heb overigens wel heel veel bewondering voor het doorzettingsvermogen van de oprichters.
50 stations
Fastned heeft op dit moment net hun 50e station geopend, á €200.000. Dat heeft bij elkaar dus al €10.000.000 gekost. Een lieve duit. De ambitie is 200 stations. Er is dus nog €30.000.000 nodig.
€30.000
En ze behalen daarmee in Q4 een kwartaalomzet van €30.000. En dat zijn naar ik aanneem lang niet allemaal klanten, want stroom die ze niet verbruiken leveren ze aan het net. En dat is toch ook omzet. Dat is een omzet op jaarbasis van 1,2% van de investering. Zelfs bij heel erg substantiële groei is dat ruim onvoldoende.
3.000 klanten
Op dit moment hebben ze 3.000 klanten. Met een omzet van €30.000 is dat dus €10 per klant per kwartaal. En dat noemen ze actieve klanten. Ik vind dat niet zo actief. Een abonnement is €12 per maand, maar dat valt neem ik aan buiten de genoemde omzet. Anders snap ik er helemaal niets van. Met 3.000 klanten zou de abonnementomzet alleen al €108.000 moeten zijn over Q4.
60.000kWh
Fastned heeft 60.000kWh geleverd in Q4. Dat is 400kWh per station per maand. Dat is 1 laadsessie per station per 3 dagen. Dat is 14,7 tankbeurten per dag bij break even vandaan volgens hun eigen gegevens. En zolang het aantal stations nog harder groeit dan het aantal klanten blijft dit nog even zo. 60.000kWh is 20kWh per klant. Dat is een halve tankbeurt per klant per maand.
80 huishoudens
60.000 kWh in een kwartaal is het equivalent van het elektriciteitsverbruik van 80 huishoudens. Dat zet de spectaculaire groei wel in perspectief.
Tot zover de cijfers
Mijn analyse is dat snellaadstations niet gaan werken.
Korte termijn
Op de korte termijn zal Fastned niet succesvol zijn, want je koopt op dit moment natuurlijk alleen een elektrische auto als je op je werk en thuis kunt laden en je auto tenminste de woon-werkafstand kan afleggen. Anders is het gewoon te onhandig. Dan maar fossiel, of plugin hybride. Fastned moet het voor de korte termijn dus niet hebben van woon-werkverkeer. En voor de enkele keer dat je dan verder moet dan de actieradius van je auto kun je dan bij Fastned laden. Handig voor de consument, maar op incidentele klanten kan Fastned niet overleven.
Lange termijn
De actieradius van auto’s neemt snel toe. Dat betekent dat op de middellange termijn meer mensen een elektrische auto zullen kopen. Maar ze zullen door de grotere actieradius nog minder behoefte hebben aan snellaadstations. En het gebruik zal daarom ook dan nog steeds incidenteel zijn. Overheden en bedrijven plaatsen op diverse plekken laadpalen. Op termijn zal dit ook zeker gebeuren op parkeerplekken in woonwijken. Dan komen elektrische auto’s ook binnen bereik van mensen zonder parkeerplaats bij huis. In Amsterdam wordt bijvoorbeeld gewerkt aan je eigen parkeerplek in parkeergarages als de bezoekers van de stad ’s avonds naar huis zijn. Snellaadstations hebben het nakijken.
Ik voorzie dat het idee van accuwissel ingang zal vinden. Dat is namelijk echt snel, vooral als het door een robot gebeurt. Je rijdt het accustation binnen. Je accupakket wordt gewisseld voor een geladen pakket en je rijdt direct weer verder. Geen gedoe met stekkers en niet meer wachten. Dat is pas snel laden.
Eufemisme
Bovendien, snelladen is een eufemisme. Het kost gewoon zeker 20 minuten en dan is je accu nog niet vol. Na 80% gaat het namelijk veel langzamer. Mensen willen niet 20 minuten wachten. Grotere accu’s betekent nog langer laden, want het maximale laadvermogen is ongeveer 50kWatt.
Conclusie
Ik geloof op grond van mijn analyse en de door Fastned gepresenteerde cijfers niet in het concept. Het bedrijf bestaat bij de gratie van geld uitgeven en niet van geld verdienen. De stations zijn gewoon te duur voor het aantal klanten dat ze kunnen trekken. Ik was erg gecharmeerd van het concept en de overtuigingskracht van de oprichters. Ik heb overwogen om substantieel te investeren. Maar na enig denkwerk heb ik daar inmiddels van af gezien. Ik laat deze kans aan mij voorbij gaan. Wat ik wel gek vind is dat ik in de media geen kritische noten over Fastned zie. Maar goed, dit is onderdeel van de goednieuwsshow die constant over duurzaamheid over ons wordt uitgestrooid. Terwijl het echt veel te langzaam gaat. Daarover later meer in een andere blog.
Naschrift 2 december 2016
Ik heb het derde kwartaalbericht van 2016 even bekeken in de hoop dat er wat schot in de zaak zit. Helaas. Fastned spreekt zelf van een omzetstijging van 153%. In het eerste kwartaalbericht van 2016 haalden ze die truc ook al uit. 370% stijging. Dat is bijna 5 maal zoveel als Q1 van 2015. Dat klinkt heel mooi. Met zulke groeicijfers meteen instappen zou je zeggen. Maar als je nog even beter kijkt, dan zie dat het gewoon een linaire stijging van ruim 8.000 euro per kwartaal is, R2=0,99. Niet gek voor een kleine ondernemer, maar niet passend bij de kosten en uitgaven van Fastned, en zeker ook niet passend bij hun ambitie. Ik stap nog maar niet in. 2,5 keer niks is nog altijd niks. Dat heb ik op de lagere school al geleerd. Ik ben trouwens benieuwd hoelang ze de groei in percentages blijven noemen. Het klinkt nu nog wel spectaculair, maar in dit tempo ziet Q3 van 2017 er al uit als 58% groei en Q3 2018 nog maar als 37%.
Tweede naschrift 4 december 2017
Toegegeven, ze groeien iets harder dan ik een jaar geleden dacht. Maar nog steeds… Ze groeien met gemiddeld €11,000 per maand. Dat is nog steeds een lineaire groei, met een R2 van 0,97
Ze spreken in hun halfjaarbericht nog over een verlies over het eerste half jaar van €2.009.524. Hoewel Het FD optimistisch is, moet ik zeggen dat ik meer de lijn van FTM volg. Ik denk dat Fastned een bodemloze put is. Voor je met een kwartaalomzet van nog geen €120.000 euro een halfjaarverlies van 2 miljoen gaat goedmaken in een groeitempo van circa 11.000 per kwartaal… Ik ben benieuwd. En omzet is geen winst. Met een toenemende omzet zullen ook de kosten toenemen. En een halfjaarverlies van 2.000.000 is maar het halve verhaal. Immers, als de boel failliet gaat worden ook alle activa afgeschreven. En dan beloopt het verlies nog een veelvoud van dit bedrag voor de investeerders en de obligatiehouders. Maar op de één of andere manier wil iedereen maar op die trein van ze stappen. En zolang het piramidespel duurt, zal Fastned niet failliet gaan. Het is net Bitcoin.
Naschrift 4 januari 2019
Als je er naast zit, moet je dat ook kunnen toegeven. Het begint nu voor het eerst toch op exponentiële groei te lijken. Nog steeds veel te weinig om zicht te hebben op het terugverdienen van de investeringen, maar toch…
Naschrift 18 augustus 2021
Ondanks een trendbreuk en zelfs een dip door de Corona-lockdown vertoont Fastned nog steeds een steady groei. Maar de kosten groeien veel harder. Eerste halfjaar van 2021 hebben ze maar liefst 4,4 miljoen omgezet. Maar in dezelfde tijd zijn de halfjaarkosten geëxplodeerd naar circa 19 miljoen, leidend tot een nettoverlies van € 15,8 miljoen over het eerste halfjaar. Ik heb wel eens getwijfeld of ik toch had moeten investeren. Ik zie af en toe rijen voor de stations staan. Het lijkt dus wel druk. Dat zie je ook aan de omzetgroei. Maar kijkend naar de verliescijfers ben ik toch heel blij dat ik hier geen geld ingestoken heb!
Naschrift 23 januari 2023
Inmiddels lijkt het er op dat de omzet veel harder groeit dan de kosten. Ik ben benieuwd naar de jaarcijfers. Zou het financiële break-evenpoint zo langzamerhand in zicht komen? In ieder geval realiseren ze nu echt exponentiële omzetgroei. Ik ben overigens nu zelf ook klant. En ik zat op wel meer punten fout in bovengenoemde tekst. Ik vond 50kW laadvermogen weinig en dacht dat dat zo zou blijven. Inmiddels kun je met de juiste auto al 350kW laden. Ik dacht dat de accuwissel in zwang zou komen. Is niet gebeurd. En niets wijst er op dat het idee van Renault ingang zal vinden.
Ik ga niet beweren dat Fastned wel of niet zal slagen, maar ik wil toch even reageren op de punten in je analyse.
1. Met fossiel heb je eigenlijk precies dezelfde situatie. Thuis laden kan niet, je bent aangewezen op tankstations. Het verschil met laadstations is dat tankstations overal te vinden zijn, laadstations zijn nog in opkomst.
2. Klopt op zich wel, maar niet iedereen least zijn elektrische auto.
3. Een grotere accu heeft een grotere capaciteit. Dan is het juist handig om sneller te kunnen laden wanneer je accu leeg is. Mensen die thuis of op het werk kunnen laden doen dat toch wel, ongeacht capaciteit.
4. Deze laadpalen laden langzaam. Vandaag kan je je accu nog langzaam volladen terwijl je slaapt, maar dat gaat niet lukken met grotere accu’s. Daarnaast is bij langzaam laden de paal langdurig bezet, dat wordt een groot probleem zodra 10% van de Nederlandse auto’s elektrisch is.
5. Tesla heeft hetzelfde idee gehad en heeft een actief omwisselpunt in de VS. Toch wordt het nauwelijks gebruikt, zelfs niet door Tesla-bezitters daar in de omgeving.
6. 50 kilowatt is de huidige limiet. Dit gaat zeker nog omhoog in de toekomst.
De cijfers kloppen wel, de analyse laat wel te wensen over. Ja, het aantal klanten is nog laag, maar dat is groot percentage van het totaal aantal elektrische auto’s dat kan snel laden ( veel hybride auto’s kunnen dat helemaal niet). Dat betekent dat er een behoefte is aan snel laden bij de groep waar het voor bedoeld is. De omzet heeft daarbij een stijgende lijn. Uit de verschillende kwartaalberichten blijkt dat het aantal abonnementen waarschijnlijk laag is. Uit de jaarrekening moet blijken of dat stijgend is. Maar het zijn er inderdaad geen 3.000.
Er wordt het aantal Kwh gedeeld door 50 stations. Dat is een foute berekening, in de loop van het vierde kwartaal zijn er 11 stations opgeleverd, de 50ste station in 2016. Dat betekent dat het aantal stations veel lager is en het aantal kwh per station veel hoger is. Daarbij wordt door Nedfast gezegd dat bepaalde stations veel meer gebruikt worden dan anderen. Bepaalde stations zullen volgens Fastned volgend jaar break even gaat draaien. Vanaf dat moment zal een bepaald station geld gaan opleveren. Dat het totale netwerk nog niet break even is zal dan nog op zich laten wachten, maar dat hangt ook af van het aantal elektrische auto’s dat verkocht gaan worden, dat is een risico waarvan Fastned zelf zegt dat zij hier geen invloed op heeft. Overigens kan straks niemand meer zeggen dat er geen snel laders zijn bij snelwegen, Fastned zorgt daarvoor.
Er wordt steeds verwezen door critici naar het thuisladen en de laadpalen die door gemeenten geplaatst worden. Twee problemen: als het aantal elektrische auto’s blijft stijgen zullen gemeenten op enig moment stoppen met plaatsen van laadpalen, het wordt te duur en het gaat vrijwel altijd om langzaam laden. In plaats van 20 minuten duren deze laadsessies vele uren. Als er auto’s komen met grotere accu’s zal het langzaam laden zolang gaan duren dat je de accu niet meer in 1 keer kan volladen s’nachts. Als je de elektrische auto als een gewone auto wilt gebruiken, geen angst om met een lege accu te komen zitten als je ver weg wilt gaan, zal je aangewezen zijn op snel laden. Het snel laden zal daarbij steeds harder gaan, Fastned zal haar laders aanpassen als er hogere snelheden nodig zijn, dat blijft niet 50 KWH. Het verschil tussen langzaam laden en snel laden zal daarbij steeds groter worden, gemeenten zullen de laadpalen niet ieder jaar kunnen aanpassen en dat geldt zeker voor thuis laden (voor een nieuwe thuislader kan je straks een aantal jaren snel laden). Ten slotte gaat Fastned ook in steden, eerst in Den Haag, snel laad stations aanleggen. Dan kan je net als nu om de hoek gaan tanken/snel laden.
Is er een risico aan het investeren in Fastned? Jazeker, als het aantal elektrische auto’s ver achter blijft bij de prognoses en de grootste investeerders, de familie Lubbers, beslag leggen op de stations. Maar zij lopen ook het grootste risico.
Altijd een kleine generator als back-up onder de motorkap geeft rust.
In ieder geval zolang echt snel laden nog niet bestaat.
Thuis laden lijkt mij de beste optie, hoeveel % van de Nederlanders rijdt meer dan 100 km/dag in zijn of haar auto.
Iedereen stuk of 10 panelen op dak, is 3000 kWh/jaar, genoeg om bij 5 km/kWh 15.000 km per jaar gratis te rijden.
Als accu leeg is dan toch maar even doorrijden op een benzine of diesel aggregaat.
Gemiddeld brandstofverbruik blijft zeer laag.
Ik vind het een behoorlijk negatieve insteek. Punt 2 bijvoorbeeld, met 1x op de heenrit en 1x op de terugrit een Fastned-stop inlassen kun je al direct een dubbele actieradius met je EV bereiken. In principe kan je daarmee met praktisch elke electrische auto nu al heel Nederland bereiken. Vergeet niet dat mensen alleen maar even wat hoeven ‘bij’ te laden omdat ze vrijwel altijd hun rit met een volle accu beginnen. ‘Voor die enkele keer’ zoals je het zelf al aangeeft is het juist handig om even te kunnen snelladen bji een Fastned station in plaats van auto wisselen.
Zeker handig, en als wij over een paar jaar een elektrische auto hebben, dan zullen we er ook zeker gebruik van maken. Maar ik investeer niet. Want dat enkele gebruik is niet genoeg om winst te maken. En ik heb nog steeds nog nooit iemand zien laden bij Fastned.
Ik denk dat Fastned wel slaagt in hun “eigen” opzet. Tegen de tijd dat de boel klapt hebben zij hun zakken al “opgeladen”.
Ik zou bijna weer zeggen: redelijk en objectief denkende mensen…..
Fastned prijst zichzelf uit de markt met hun veel te hoge prijzen. Ze zetten veel te dure stations neer met te weinig klanten. Mij zie je er niet laden. Wanneer ik 1x gebruik maak zonder abonnement dan betaal ik gauw 3x de prijs van thuis. En als ik zou laden met deze prijs , dan laad ik puur het hoognodige.