Het recht om bloot te zijn

In Nederland is het in principe verboden om in het openbaar bloot te zijn, tenzij het expliciet is toegestaan en tenzij de plaats kennelijk geschikt is. Dit is geregeld in artikel 430a van het wetboek van strafrecht. En op zich is dat best fijn want dat betekent dat bloot in het openbaar in principe geen zedenmisdrijf is. En de wet werkt ook best goed, omdat er nagenoeg nooit een veroordeling volgt op een bekeuring.

Principieel

Ik vind het echter principieel onjuist dat bloot zijn geen grondrecht is. Zo lang naakt zijn namelijk in principe strafbaar is, bestaat er altijd onzekerheid over de legitimiteit. Zowel de handhavers als de “overtreders” weten niet precies waar ze aan toe zijn. Het hof heeft namelijk in haar laatste oordeel over de zaak van de Delftse Hout vastgesteld dat de geschiktheid van een plaats kan veranderen als de maatschappelijke opvattingen veranderen. Als we het voor elkaar zouden krijgen dat bloot helemaal uit het wetboek van strafrecht verdwijnt maar als grondrecht zou terugkomen, dan zijn we al een stuk verder.

Grondwet of het Europese Hof voor de rechten van de mens

Ik denk niet dat het haalbaar is om de grondwet op dit punt te veranderen. Daarvoor is tweederde meerderheid nodig en het moet dan ook nog een keer voor en na de verkiezingen. En ik ben bang dat niet één partij dit punt belangrijk genoeg vindt. Maar misschien kunnen we het een keer aankaarten bij het Europese Hof voor de rechten van de mens. Ik ben bang dat we niet veel hebben aan artikel 10 lid 1 van het Europese Verdrag voor de rechten van de mens. Weliswaar wordt daar de vrijheid van meningsuiting geregeld, maar in lid 2 staat ook weer dat staten met behulp van wetten dit weer kunnen inperken, en daar worden met name de goede zeden genoemd. En 430a is natuurlijk zo’n wet. En je zou kunnen zeggen dat volgens de goede zeden je niet zomaar overal in je blootje verschijnt. Ik acht dat dus ook niet erg kansrijk. Maar misschien is er ergens jurisprudentie die ons wel kan helpen. Wie weet meer? Reacties kunnen onder aan deze pagina worden toegevoegd!

Artikel 10 – Vrijheid van meningsuiting

  1. Een ieder heeft recht op vrijheid van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid een mening te koesteren en de vrijheid om inlichtingen of denkbeelden te ontvangen of te verstrekken, zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen. Dit artikel belet Staten niet radio- omroep-, en bioscoop- of televisieondernemingen te onderwerpen aan een systeem van vergunningen.

  2. Daar de uitoefening van deze vrijheden plichten en verantwoordelijkheden met zich brengt, kan zij worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden, beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien en die in een democratische samenleving noodzakelijk (proportioneel en subsidiair) zijn in het belang van de nationale veiligheid, territoriale integriteit of openbare veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, de bescherming van de goede naam of de rechten van anderen, om de verspreiding van vertrouwelijke mededelingen te voorkomen of om het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen.

  3 comments for “Het recht om bloot te zijn

  1. Maarten Meijs
    28 oktober 2017 at 22:04

    Beste Rob,

    las je verhaal over het grondrecht om naakt te zijn. Je gaat er van uit dat de grondwet daarvoor veranderd moet worden, maar dat is helemaal niet zo. Je mag op grond van artikel 1 van de grondwet niet discrimineren naar geloof, politieke overtuiging enz enz … en op welke grond dan ook.
    Artikel 430a is een laf amendement daarop, maar omdat er in Nederland geen toetsingsrecht is, kan dat artikel niet getoetst worden aan de grondwet. Artikel 430a afschaffen is voldoende, volgens mij. En daarvoor heb je een gewone meerderheid nodig, die je overigens ook niet op de been zult krijgen.

  2. Rob Meerwijk
    28 oktober 2017 at 22:16

    Beste Maarten,

    Ik ben dat niet met je eens om 2 redenen. De eerste is dat als artikel 1 genoeg zou zijn, dan zouden er nog veel meer wetten aangepast en afgeschaft kunnen worden. Je moet in het recht specifieker zijn, anders kan willekeur nog steeds voorkomen. Dat geldt voor alle terreinen, maar zeker ook voor naaktrecreatie.

    Verder is het zo, dat zonder 430a veel rechters en zeker overheden naaktrecreatie onder de zedenwetgeving (artikel 239sr) zouden scharen. En dat zou niet best zijn. Die twee artikelen zijn in 1986 bewust uit elkaar worden gehaald.

    Dus mijns inziens ofwel de huidige werkbare situatie handhaven of vastleggen als grondrecht al dan niet via jurisprudentie of het Europese Hof.

  3. Adrie Derks
    24 november 2017 at 18:00

    Beste Rob,

    Ben het helemaal met je eens, echter zijn we als naaktrecreant duidelijk in de minderheid, is bloot wel gewoon maar niet algemeen maatschappelijk aanvaard in de openbare ruimte.
    Je kunt vele aan discriminatie te relateren onderwerpen bedenken, zo is zwarte Piet discriminerend, maar als we zwarte Piet verbieden is dat eigenlijk ook weer discriminatie van Zwarte Piet als bloot loper kun je dus zeggen dat je je gediscrimineerd voelt als je gedwongen wordt kleding te dragen maar de geklede vindt weer dat je hem bloot opdringt en du discrimineert.
    Nogmaals ik ben het met je eens en ben van mening dat als je dat wilt overal en op elk tijdstip etc. etc. je ding moet kunnen doen verwacht echter dat dit nog lange tijd een utopie zal zijn.

Geef een reactie